Ladingdiefstal via online vrachtuitwisselingssystemen neemt sterk toe

De omvang van het probleem groeit snel. De geschatte omvang van schade door ladingdiefstal in Europa loopt uiteen van circa €1,3 miljard tot €8 miljard per jaar. In de afgelopen drie jaar is het aantal vastgelegde incidenten met maar liefst 438% gestegen, met een gemiddelde schade van €554.854 per diefstal. Een steeds groter deel van deze criminaliteit vindt plaats via online vrachtuitwisselingssystemen.

In de logistieke sector bestaan er verschillende digitale marktplaatsen en online platforms waar transportopdrachten worden verhandeld tussen verladers, expediteurs, transporteurs en koeriers. Deze online platforms worden ook wel transportmarktplaatsen, vrachtuitwisselingsplatforms of online vrachtbeurzen genoemd.

De bekendste voorbeelden zijn Timocom en Teleroute, maar er zijn meer platforms actief in Nederland en Europa. Het businessmodel is gebaseerd op het digitaal koppelen van vraag en aanbod van laadruimte tussen ladingaanbieders en transporteurs.

De twee meest voorkomende vormen van diefstal die criminelen hanteren zijn:

1. Nep vervoerders (fake-carriers): Criminelen (georganiseerde bendes) doen zich voor als transporteurs, nemen een opdracht aan, laden de goederen – en verdwijnen ermee. 
2. Identiteitsfraude: Fraudeurs gebruiken de identiteit van bestaande transportbedrijven (zoals KvK- en BTW-gegevens of vergunningen) om vertrouwen te wekken. In sommige gevallen schakelen zij daarna een legitieme vervoerder in om de lading op te halen. Tijdens het transport of kort voor levering wordt een onjuist afleveradres doorgegeven, waarna de lading verdwijnt en de betrokken vervoerder onbetaald achterblijft.

Let op de volgende rode vlaggen:

• Communicatie buiten het platform om (bijv. via e-mail of telefoon)
• E-mailadressen met generieke domeinen zoals Gmail
• Alleen een mobiel (06-)nummer als contactgegevens
• Ongebruikelijke tijdsdruk of spoedaanvragen
• Plotselinge wijzigingen in opdracht, locatie of contactgegevens
• Oneigenlijke transacties zoals afwijkende betaalverzoeken (buiten het platform om)

Maak gebruik van platforms die aantoonbaar inzetten op veiligheid. Controleer welke beveiligingsmaatregelen een platform biedt, zoals identiteitscontroles, fraudemonitoring en het gebruik van veilige communicatiekanalen. Hoewel deze beveiligingsmaatregelen niet waterdicht zijn, verkleinen ze de kans op misbruik wel.

Wees kritisch met wie je zakendoet en controleer altijd de bedrijfsgegevens van partijen die zich melden voor een lading. Verifieer informatie zoals KvK- en BTW-gegevens en de Eurovergunning, bekijk de website en controleer reviews, Google-resultaten en sociale media. Let extra op het gebruik van generieke e-mailadressen (zoals Gmail) of uitsluitend mobiele telefoonnummers. Neem bij twijfel altijd zelf contact op via officieel bekende contactgegevens van het bedrijf om te verifiëren of zij zich daadwerkelijk voor de opdracht hebben gemeld.

Controleer daarnaast bij het laden de identiteit van de bestuurder en bijbehorende documenten zorgvuldig. Wil je zeker weten dat je niets mist? Gebruik dan onze tips voor een veilige ladingoverdracht.

Bewustwording binnen de organisatie is essentieel om risico’s te beperken. Zorg dat medewerkers alert zijn op fraude en beschikken over de juiste kennis. Dit omvat het herkennen van rode vlaggen, het uitvoeren van de juiste controles en het tijdig melden van verdachte situaties. Check daarnaast nieuwe medewerkers door middel van bijvoorbeeld een VOG-verklaring en controleer of deze voorkomt in het Waarschuwingsregister Logistieke Sector.

Technologische oplossingen kunnen helpen om risico’s te verkleinen. Denk aan het gebruik van track & trace-systemen en geofencing, waarmee ladingen realtime gevolgd en bewaakt kunnen worden.

De praktijk leert dat criminele netwerken zich vooral richten op waardevolle en makkelijk verhandelbare ladingen zoals elektronica, farmaceutische producten, voedingsmiddelen, luxegoederen en apparatuur voor verduurzaming zoals zonnepanelen, batterijen en warmtepompen. Overweeg daarom om dergelijke ladingen niet via open platforms aan te bieden.

Als er intern geen tijd is om de reguliere checks uit te voeren of wanneer extern tijdsdruk wordt opgevoerd, wees dan extra alert. Het opvoeren van druk is een veelgebruikte tactiek bij fraude, omdat dit de kans vergroot dat controles minder zorgvuldig plaatsvinden.

Blijf in deze situaties scherp en let op de eerdergenoemde verdachte signalen. Denk hierbij aan communicatie via uitsluitend een mobiel telefoonnummer of via generieke e-mailadressen (zoals Gmail). Ook afwijkende betaalverzoeken buiten het platform om vormen een duidelijke rode vlag.

Wanneer vervoer wordt uitbesteed via online vrachtuitwisselingssytemen, is het belangrijk om te weten dat een ladingdiefstal niet altijd is verzekerd. Als het wel is verzekerd geldt er in sommige gevallen een hoog eigen risico, of is dekking volledig uitgesloten.

Vaak is schade niet verzekerd bij opzet of roekeloosheid van ondergeschikten en/of personen, die de verzekerde inschakelt bij de uitvoering van de vervoersovereenkomst. Hier vallen dus ook vervoerders onder die andere plannen hebben met de lading.

Het is daarom essentieel dat vervoerders en verladers een zorgvuldige afweging maken of de risico’s van transport via online platforms opwegen tegen de opbrengsten, met name bij tijdsdruk of twijfel over de identiteit van betrokken partijen.

Hoewel platforms maatregelen nemen, zoals blacklists, waarschuwingssystemen en beoordelingsmechanismen, zijn zij doorgaans niet aansprakelijk voor schade als gevolg van ladingdiefstal. Dit betekent dat het risico in de praktijk grotendeels bij de betrokken partijen zelf ligt.

De transportsector is extra kwetsbaar voor ladingdiefstal door het grote aantal schakels en betrokken partijen binnen (inter)nationale transportketens. De maatregelen die platforms nemen, zijn bovendien niet waterdicht. Het is daarom belangrijk dat transporteurs zich bewust zijn van de risico’s en de methoden die worden gebruikt. Door alert te blijven op verdachte signalen en de juiste preventieve maatregelen te nemen, kunnen transporteurs en verladers de kans op fraude aanzienlijk verkleinen.